Co to jest dostępność stron internetowych?

Dostępność stron internetowych (ang. web accessibility) to koncepcja projektowania i tworzenia witryn tak, aby mogły być one efektywnie użytkowane przez jak najszersze grono odbiorców, niezależnie od ich indywidualnych możliwości, technologii, którymi dysponują, czy okoliczności, w jakich przeglądają internet. Chodzi o usuwanie barier, które mogłyby uniemożliwić lub utrudnić korzystanie z treści i funkcjonalności strony osobom z różnego rodzaju niepełnosprawnościami, ale także osobom starszym czy tym, które korzystają z nietypowych urządzeń.

Kogo dotyczy dostępność stron?

Dostępność internetowa dotyczy przede wszystkim osób z:

• Niepełnosprawnościami wzroku: od daltonizmu, przez słabe widzenie, po całkowitą ślepotę. Takie osoby często korzystają z czytników ekranu (screen readers), lup ekranowych lub trybów wysokiego kontrastu.
• Niepełnosprawnościami słuchu: od niedosłuchu po głuchotę. Mogą wymagać transkrypcji, napisów czy tłumaczeń w języku migowym do materiałów audio i wideo.
• Niepełnosprawnościami ruchowymi: utrudniającymi precyzyjne posługiwanie się myszką, klawiaturą lub ekranem dotykowym. Potrzebują łatwej nawigacji klawiaturą, alternatywnych metod wprowadzania danych.
• Niepełnosprawnościami poznawczymi i neurologicznymi: takimi jak dysleksja, ADHD czy trudności w koncentracji. Pomaga im prosta struktura, czytelny język, spójne interfejsy i brak rozpraszających elementów.
• Osoby starsze: często doświadczające spadku sprawności wzroku, słuchu czy zdolności motorycznych.
• Osoby w specyficznych sytuacjach: np. korzystające z wolnego połączenia internetowego, mające uszkodzony ekran, czy przeglądające sieć w bardzo jasnym słońcu.

Międzynarodowe standardy dostępności określane są przez Wytyczne dla Dostępności Treści Internetowych (Web Content Accessibility Guidelines – WCAG), rozwijane przez World Wide Web Consortium (W3C).

Dlaczego dostępność stron jest kluczowa dla marketingu i SEO?

Choć na pierwszy rzut oka dostępność może wydawać się wyłącznie kwestią etyczną i społeczną, jej wpływ na marketing internetowy i optymalizację dla wyszukiwarek (SEO) jest znaczący:

1. Poszerzenie zasięgu rynkowego: Umożliwienie korzystania ze strony osobom z niepełnosprawnościami, które stanowią znaczną część społeczeństwa (szacuje się, że nawet 15-20% populacji globalnej), oznacza dostęp do większej liczby potencjalnych klientów.
2. Lepsze doświadczenie użytkownika (UX): Strony zaprojektowane z myślą o dostępności są zazwyczaj bardziej intuicyjne, czytelne i łatwiejsze w nawigacji dla każdego użytkownika. A lepsze UX to niższy współczynnik odrzuceń (bounce rate), dłuższy czas spędzany na stronie i wyższe wskaźniki konwersji, co jest pozytywnym sygnałem dla algorytmów Google.
3. Wsparcie dla SEO: Wiele praktyk zapewniających dostępność pokrywa się z dobrymi praktykami SEO:
   • Semantyczny kod HTML: Poprawne użycie nagłówków (<h1>, <h2>), list, akapitów i innych znaczników HTML pomaga czytnikom ekranu zrozumieć strukturę strony, a jednocześnie ułatwia robotom wyszukiwarek indeksowanie treści.
   • Teksty alternatywne dla obrazów (alt text): Kluczowe dla osób niewidomych, które słyszą opis obrazu. Dla SEO jest to dodatkowe miejsce na słowa kluczowe i kontekst dla robotów, które nie potrafią „zobaczyć” obrazu.
   • Transkrypcje i napisy do multimediów: Niezbędne dla osób z niepełnosprawnościami słuchu, ale także dla SEO, ponieważ tekst z transkrypcji jest indeksowalny i dostarcza dodatkowych słów kluczowych oraz kontekstu dla materiałów wideo/audio.
   • Kontrast i czytelność tekstu: Lepsza czytelność oznacza, że użytkownicy rzadziej opuszczają stronę z powodu frustracji, co pozytywnie wpływa na metryki zaangażowania.
   • Responsywność i nawigacja klawiaturą: Dostępne strony są zazwyczaj responsywne i łatwe do nawigacji bez myszki, co jest korzystne dla użytkowników mobilnych i robotów Google.
4. Aspekty prawne i wizerunkowe: W wielu krajach (w tym w Unii Europejskiej) istnieją przepisy nakazujące zapewnienie dostępności stron internetowych, zwłaszcza dla instytucji publicznych. Brak dostępności może skutkować konsekwencjami prawnymi. Z drugiej strony, firma dbająca o dostępność buduje pozytywny wizerunek jako odpowiedzialna społecznie i inkluzywna marka.

Kluczowe elementy dostępności w praktyce

Aby strona była dostępna, należy zwrócić uwagę na takie aspekty jak:

• Odpowiedni kontrast kolorów tekstu i tła.
• Możliwość zmiany rozmiaru czcionki bez łamania układu strony.
• Opisy alternatywne (alt text) dla wszystkich obrazów.
• Napisy i transkrypcje do materiałów audio i wideo.
• Możliwość nawigacji wyłącznie za pomocą klawiatury.
• Semantyczny kod HTML używający poprawnych nagłówków, list i ról ARIA.
• Czytelna struktura treści i prosty język.
• Unikanie migających elementów, które mogą wywołać ataki padaczki.
• Dostępne formularze z etykietami i komunikatami o błędach.

Wdrożenie zasad dostępności internetowej to inwestycja, która wykracza poza czysto techniczne aspekty budowy strony. Stanowi fundament dla pozytywnego doświadczenia użytkownika, zwiększa potencjalny zasięg odbiorców i w wielu przypadkach przekłada się na lepsze pozycjonowanie w wynikach wyszukiwania, będąc integralnym elementem kompleksowej strategii marketingowej.

Agata

Dzięki wieloletniemu doświadczeniu, zdobytemu przy współpracy z różnymi branżami, potrafię dostosowywać podejście do indywidualnych potrzeb każdego klienta. Na stronie Biznesuj.pl dzielę się wiedzą oraz praktycznymi poradami na temat prowadzenia biznesu, aby inspirować i wspierać przedsiębiorców w ich codziennych wyzwaniach. Zapraszam do lektury moich artykułów, które mogą stać się drogowskazem w dążeniu do sukcesu.”