Co to jest WHOIS?

WHOIS to publiczny system zapytań, dzięki któremu można sprawdzić, kto jest właścicielem nazwy domeny internetowej lub do kogo należy dany zakres adresów IP. To zarówno protokół komunikacyjny, jak i rozproszona baza danych prowadzona przez rejestry domen (np. ICANN, NASK dla .pl) oraz regionalne rejestry adresów IP (RIR-y: RIPE, ARIN, APNIC).

Jak działa WHOIS i jakie dane zawiera?

Każde rozszerzenie domeny (TLD) ma swój rejestr, który przechowuje informacje o zarejestrowanych nazwach. Zapytanie WHOIS kierowane jest do właściwego rejestru lub rejestratora. W odpowiedzi otrzymujesz zestaw pól opisujących domenę, m.in.:

• Registrar (rejestrator) i kontakt do działu nadużyć (abuse).
• Statusy domeny (np. clientTransferProhibited, redemptionPeriod), które wskazują, czy domena jest zablokowana, wygasa lub czeka na odnowienie.
• Daty: utworzenia (Creation Date), ostatniej aktualizacji, wygaśnięcia (Expiry Date).
• Serwery nazw (Name Servers) i ewentualne informacje o DNSSEC.
• Dane kontaktowe abonenta (często zanonimizowane) oraz kontakt administracyjny/techniczny.
• Dla zasobów IP: organizacja właściciela, zakres, kraj, zgłoszenia nadużyć.

Ze względu na RODO oraz prywatność wiele rejestrów ukrywa szczegółowe dane abonentów, oferując privacy/proxy WHOIS lub prezentując tylko kontakt pośredni. Następcą klasycznego WHOIS jest RDAP (RESTful, JSON), standard zalecany przez ICANN – dostarcza te same informacje w bardziej ustrukturyzowany sposób i z lepszą kontrolą dostępu.

Warto wiedzieć, że istnieją rejestry „cienkie” i „grube” (thin vs. thick) – w jednych pełne dane trzyma rejestrator, w innych centralny rejestr. Dostęp do WHOIS/RDAP bywa limitowany (rate limits), by przeciwdziałać masowemu scrapowaniu.

Znaczenie dla marketingu i SEO

WHOIS nie jest bezpośrednim czynnikiem rankingowym, ale bywa kluczowym źródłem informacji i sygnałów pomocniczych:

• Weryfikacja domeny przed zakupem: sprawdzenie dat, statusów i historii delegacji (pośrednio). Starszy wiek domeny sam w sobie nie daje przewagi, ważniejsza jest jej historia i profil linków.
• Ocena ryzyka: domeny po karach, spamie lub wielokrotnych „dropach” mogą utrudniać SEO. WHOIS pomaga wykryć powtarzające się wygasania (częste przechwycenia).
• Outreach i link building: identyfikacja właściciela lub kanału kontaktowego, gdy na stronie brakuje danych, ułatwia pozyskiwanie linków, sprostowania i prośby o usunięcie.
• Ochrona marki: monitoring rejestracji podobnych nazw (typosquatting), szybki kontakt przez abuse w sprawach podszywania się czy phishingu.
• Analiza konkurencji: rozpoznanie powiązań między serwisami (jeśli dane nie są maskowane) i infrastruktury DNS (nazwy serwerów, dostawcy).
• Aspekty techniczne SEO: planując migracje i zmiany DNS, warto sprawdzać statusy, DNSSEC, daty odnowienia – wygaśnięcie lub błędna delegacja to ryzyko utraty ruchu i pozycji.

Praktyczne zastosowania i wskazówki

• Korzystaj z oficjalnych źródeł: ICANN Lookup dla globalnych TLD, RDAP operatora TLD, w Polsce serwisy NASK (dns.pl) dla .pl. Dla IP – bazy RIPE/ARIN/APNIC.
• Jeśli widzisz statusy typu redemptionPeriod lub pendingDelete, domena wchodzi w cykl wygasania – to sygnał dla kupujących i alarm dla właścicieli.
• Włącz auto-renew, ustaw aktualne maile kontaktowe u rejestratora, zablokuj transfer (clientTransferProhibited) i włącz 2FA – minimalizujesz ryzyko utraty domeny.
• Rozważ privacy WHOIS, ale zapewnij łatwy kanał kontaktu (np. adres abuse lub formularz) – to ułatwia współpracę i zgłoszenia.
• Przy audycie domeny łącz dane WHOIS z innymi źródłami (archiwum web, analiza linków, historia hostingu), aby ocenić jej „czystość”.

Krótki scenariusz

Chcesz kupić wygasłą domenę. Sprawdzasz WHOIS: datę utworzenia, obecny status (czy nie jest w redemptionPeriod), serwery nazw (np. parking), rejestratora i kontakt abuse. Następnie weryfikujesz historię w archiwach i profil linków. Jeśli wszystko wygląda dobrze, rezerwujesz domenę u zaufanego rejestratora, włączasz auto-renew, blokadę transferu i konfigurujesz DNSSEC.

WHOIS pozostaje podstawowym narzędziem przejrzystości ekosystemu domen. Choć dane abonenta są dziś częściej maskowane, informacje o statusach, rejestratorze, datach i delegacji DNS są wystarczające, by podejmować bezpieczne decyzje biznesowe, chronić markę i sprawnie planować działania SEO.

Agata

Dzięki wieloletniemu doświadczeniu, zdobytemu przy współpracy z różnymi branżami, potrafię dostosowywać podejście do indywidualnych potrzeb każdego klienta. Na stronie Biznesuj.pl dzielę się wiedzą oraz praktycznymi poradami na temat prowadzenia biznesu, aby inspirować i wspierać przedsiębiorców w ich codziennych wyzwaniach. Zapraszam do lektury moich artykułów, które mogą stać się drogowskazem w dążeniu do sukcesu.”